Le Classique: Marsilya ile PSG Arasında Geçenler
Fransa'nın tek gerçek derbisi kuzey ile güney arasında. Elli sekiz futbolcu iki formayı da giydi, bazıları bunu bir yaz içinde yaptı.
Le Classique aynı şehirde geçmiyor. Marsilya ile Paris arasında 750 kilometre var. Buna rağmen Fransa'nın en sert rekabeti bu ikisi arasında, çünkü mesele coğrafyadan çok kimlik: liman şehri ile başkent, işçi sınıfı miti ile sermaye.
Veritabanımızda 58 futbolcu iki formayı da giymiş.
George Weah ve oğlu
George Weah, PSG'de 1992-1995 arasında oynadı ve kulübü Avrupa'da bir üst seviyeye taşıdı. Milan'a gitti, orada Ballon d'Or kazandı, Chelsea ve Manchester City'den sonra kariyerinin sonunda Marsilya formasını giydi.
Oğlu Timothy Weah da hem PSG'de hem Marsilya'da oynadı. Aynı iki kulüpten geçen baba oğul, Fransa futbolunda başka örneği olmayan bir durum.
Fabrice Fiorèse
Derbinin en tartışmalı geçişi Fabrice Fiorèse. PSG'de taraftarın sevdiği bir kanat oyuncusuydu. 2004 yazında sözleşme görüşmeleri tıkanınca doğrudan Marsilya'ya imzaladı.
Parc des Princes'e Marsilya formasıyla döndüğünde stadyum onu yuhaladı. Fiorèse gol sevinci yaparken PSG tribünlerine döndü ve bu görüntü Fransız futbolunun en çok hatırlanan karelerinden biri oldu.
Claude Makélélé ve Lorik Cana
Claude Makélélé Marsilya'da bir sezon geçirdi, sonra Celta Vigo, Real Madrid ve Chelsea'ye gitti. Kariyerinin sonunda 2008'de PSG'ye döndü ve üç sezon oynadı.
Lorik Cana tersini yaptı: PSG'de yetişti, 2005'te Marsilya'ya geçti ve orada kaptanlığa kadar yükseldi. Marsilya taraftarı onu benimsedi çünkü sahada rakip tanımıyordu.
Gabriel Heinze de aynı yolu izledi. PSG'de üç sezon oynadıktan sonra Manchester United ve Real Madrid'e gitti, 2009'da Marsilya'ya döndü.
Yakın dönem
Hatem Ben Arfa Marsilya altyapısından değil ama Lyon'dan gelip Marsilya'da oynadı, yıllar sonra 2016'da PSG'ye imzaladı. Adrien Rabiot PSG altyapısında yetişti, kulüpte yedi sezon geçirdi, Juventus'tan sonra Marsilya'ya geçti ve bu transfer Paris'te sert tepki gördü.
Lassana Diarra, Péguy Luyindula, Habib Beye, Modeste Mbami, Édouard Cissé, Frédéric Déhu ve Jérôme Leroy de iki formayı giyen isimler.
Neden mümkün?
Fransa'da transfer piyasası dar. Ligue 1'de gerçekten büyük bütçeli iki kulüp var ve ikisi de bunlar. Bir futbolcu Fransa'da kalmak isteyip üst seviyede oynamak istiyorsa seçenek zaten iki tane.
Bir de mesafe var. Marsilya'dan Paris'e geçen bir futbolcu şehir değiştiriyor, mahalle değiştirmiyor. İstanbul ya da Roma'da olduğu gibi eski taraftarıyla markette karşılaşmıyor. Bu, geçişi psikolojik olarak kolaylaştırıyor.
Yine de tribün affetmiyor. Fiorèse ve Rabiot örnekleri, 750 kilometrenin yeterli bir tampon olmadığını gösteriyor.
Rekabetin başlangıcı yapaydı
Le Classique'in ilginç yanı, rekabetin doğal olarak değil bilinçli olarak kurulmuş olması.
PSG 1970'te kuruldu, yani Fransa'nın büyük kulüplerine göre çok genç. Seksenli yılların sonunda Canal+ kulübü satın alınca ve büyük bütçeyle kadro kurunca, Fransız futbolunun ilgi çekmesi için bir karşıtlığa ihtiyaç duyuldu. Marsilya o dönemin en güçlü takımıydı ve karşıtlık orada kuruldu.
Yani Le Classique, yüz yıllık bir mahalle husumetinden değil, bir televizyon stratejisinden doğdu. Buna rağmen otuz yılda gerçek bir rekabete dönüştü ve bugün Fransa'nın en gergin maçı.
Kuzey ile güney
Rekabetin gücü, Fransa'nın kendi iç bölünmesini yansıtmasından geliyor.
Marsilya bir liman şehri, göçün ve çok kültürlülüğün merkezi, Paris'e karşı hep bir mesafe duygusu taşıdı. Paris ise başkent, merkez ve son yıllarda uluslararası sermayenin sembolü. İki tribün birbirini yalnızca futbol takımı olarak değil, iki farklı Fransa fikri olarak görüyor.
Bu yüzden bir futbolcunun taraf değiştirmesi, sadece kulüp değiştirmek gibi okunmuyor.
Oyunda nasıl bir tur?
Common'da Marsilya × PSG turu tahmin edilenden verimli. Elli sekiz isim var ve bunların büyük kısmı 1990 sonrasından, yani modern futbolu takip eden bir oyuncunun bildiği isimler.
Weah, Makélélé, Heinze, Cana, Ben Arfa, Rabiot, Fiorèse, Beye, Luyindula, Diarra. Bu kadarı çoğu turu bitirmeye yeter. Fransız futbolunu yakından takip edenler için ise liste çok daha uzun.
Marsilya × PSG, Common'da sürprizli turlardan.